C programlama dili
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Jump to: navigation, search
C, 1970'lerin basinda Ken Thompson [1] ve Dennis Ritchie [2] tarafindan UNIX Isletim Sistemi için gelistirilmis bir programlama dilidir. C, günümüzde neredeyse tüm isletim sistemlerinde kullanilan, dünyanin en çok kullanilan sistem programlama dilidir. Ancak, uygulama programlari yazmak için de çok *** kullanilir. Yine çok kullanilan programlama dillerinden olan C++ da C'den türemis bir dildir.

Dilin Tarihi

Dilin erken tarihi
C'nin ilk gelisme safhalari 1969 ile 1973 arasinda AT&T Bell Laboratuvarlari'nda gerçeklesti. Ritchie'ye göre, en yaratici devre 1972 idi. Dilin pek çok özelligi "B" adli bir dilden türedigi için, yeni dile "C" adi verildi. "B" adinin kökeni konusunda ise söylentiler degisik: Ken Thompson B'nin BCPL programlama dilinden türedigini söylemektedir, ancak Thompson esi Bonnie'nin onuruna adini Bon koydugu bir programlama dili de gelistirmistir.

1973'e kadar C yeterince güçlü bir hale gelmis ve ilk basta PDP-11/20 assembly dili ile yazilan UNIX'in çekirdeginin büyük kismi C ile yeniden yazilmisti. Böylece UNIX, çekirdegi bir assembly dili ile yazilmayan ilk isletim sistemlerinden biri olmustu.

K&R C
1978'de Ritchie ve Brian Kernighan The C Programming Language (C Programlama Dili) kitabinin ilk baskisini yaptilar. C programcilari tarafindan "K&R" olarak bilinen bu kitap, C dilinin gayriresmi standardi olarak kullanildi. C'nin bu versiyonu bugün "K&R C" olarak adlandirilir. Bu kitabin ikinci baskisi ise asagida anlatilan ANSI C standardini içerir.

K&R dilde su degisiklikleri yapti:

struct veri tipleri eklendi
long int veri tipi eklendi
unsigned int veri tipi eklendi
=+ operatörü += olarak degistirildi (çünkü =+ C'nin leksikal ayristiricisinin kafasini karistiriyordu)
K&R C genellikle tüm C derleyicilerinin desteklemek zorunda oldugu dilin en temel kismi olarak kabul edilir. Uzun yillar boyunca, ANSI C'nin kabul edilisinden sonra bile, yüksek tasinabilirlik (portability) istendiginde, K&R C, C programcilari tarafindan "ortak payda" olarak kabul edilmistir çünkü bazi derleyiciler henüz ASCI C'yi desteklemek üzere güncellenmemislerdi ve zaten iyi yazilmis bir K&R C programi ayni zamanda ASCI C'yi de destekler.

K&R C'nin yayimlanmasini izleyen yillar içine dile AT&T'nin derleyicilerinin ve bazi baska bilgisayar üreticileri tarafindan desteklenen kimi "gayriresmi" özellikler eklendi. Bunlarin içinde asagidaki özellikler de vardi:

void fonksiyonlar ve void * veri tipi
struct ya da union veri tipi döndüren fonksiyonlar
her bir struct'in alan adlari için ayri bir ad alani
struct veri tipleri için atama
bir nesneyi yazmaya karsi korumali yapmak için const anahtar sözcügü
standart bir C kütüphanesi
enumeration'lar
single-precision float tipi

ANSI C ve ISO C
1970'lerin sonunda C, en çok kullanilan mikrobilgisayar dili olarak BASIC'in önüne geçmeye basladi. 1980'lerde ise, IBM PC ile kullanilmak üzere benimsenmesiyle birlikte popülaritesi iyice artmaya basladi. Ayni zamanda, Bell Laboratuvarlari'nda Bjarne Stroustrup ve is arkadaslari C'ye nesneye yönelim eklemek üzere çalismaya baslamislardi. C bugün UNIX dünyasinda en çok kullanilan dil olarak kalirken, Stroustrup'un gelistirip C++ adini verdigi dil Microsoft Windows isletim sisteminde en önemli dil oldu.

1983'te Amerikan Ulusal Standartlar Enstitüsü (ANSI) bir C standardi olusturmak için bir kurul olusturdu. Uzun ve yorucu bir çalismadan sonra, bu kurul standardi 1989'da tamamladi ve standart ANSI X3.159-1989 "Programming Language C (C Programlama Dili)" olarak yayimlandi. Dilin bu versiyonu genellikle ANSI C olarak adlandirilir. 1990'da bu standart, küçük degisikliklerle Uluslararasi Standartlar Örgütü (ISO) tarafindan da benimsenip ISO/IEC 9899:1990 olarak yayimlandi.

ANSI C'yi olusturmanin amaçlaridan biri K&R C'yi içeren ve dile sonradan katilan "gayriresmi" özellikleri de dile katan bir standart olusturmakti. Standart k fonksiyon prototiplerini ve daha yetenekli bir önislemciyi de standarda ekledi.

Bugün artik ANSI C neredeyse tüm derleyiciler tarafindan desteklenmektedir. Günümüzde yazilmakta olan C programlarinin çogunlugu ANSI C standardina uygun olarak yazilmaktadir. Yalnizca standart C kullanilarak yazilmis bir program, standarda uyumlu her derleyici ile dogru bir biçimde derlenip çalistirilabilir. Ancak, standart olmayan kütüphaneler kullanilarak yazilmis programlar belli bir platform ya da derleyici gerektirebilirler.


C99
ANSI standartlastirma isleminden sonra C dili uzun bir süre oldukça sabit kaldi, ancak C++ gelismeyi sürdürdü. Buna bagli olarak, 1990'larin sonunda ISO standardi güncellendi ve 1999'da ISO 9899:1999 olarak yayimlandi. 2000 yilinin Mart'inda ise, "C99" olarak bilinen bu standart ANSI tarafindan da benimsendi.

C99'un yeni özellikleri söyle özetlenebilir:

inline fonksiyonlar
C++'da oldugu gibi artik degiskenler programin herhangi bir yerinde tanimlanabilirler
long long int, boolean, complex gibi yeni veri tipleri
degisken uzunluga sahip diziler
C++'dan alinan, // ile baslayan tek satirlik program içi açiklamalar
snprintf() gibi yeni kütüphane fonksiyonlari
stdint.h gibi yeni baslik dosyalari
C99'u bugün GCC ve bazi baska derleyiciler desteklemekteyken, Microsoft ve Borland derleyicilerine C99 destegi eklemekte isteksiz davranmaktadirlar.


C'de "Merhaba dünya!" programi
Asagidaki basit program, standart çiktiya "Merhaba dünya!" sözcüklerini yazar. Bu programin bir versiyonu ilk kez K&R'de basilmistir.


#include

int main( void )
{
printf( "Merhaba dünya!\n" );
return 0;
}