Smyrna

İlk Ders

Reid Wilson

Reid Wilson’ın yabancı bir dili, bu dili konuşan bir kişiyle öğrenmeye yeni başlayan arkadaşına yazdığı mektubu genel hatlarıyla dil öğrenmeye yeni başlayanlar ve öğretmenlerin istifadesine sunuyoruz. Farklı bir yöntem izleniyor da olsa dil öğrenimi yada eğitimi konusunda düşünmek ve farklı yöntemlerden haberdar olmak açısından faydalı olabilecek bir yazı.

1) İlk ay konuşma konusunda endişe etmemeni katiyetle tavsiye ediyorum. Sabretmek endişe etmenin önüne geçecek ve böylece öğrendiğin kelimelerin kalıcı olması sağlanacak; temel kelimeleri özümsemeye vaktin olacak; kulakların dili işleme ve seslere aşina olma imkanı kazanacak, ki bu ileride telaffuz konusunda sana yardımcı olacak; dili, anlamların iletiminde bir araç olarak ele alman mümkün olacak; ve yine bu sayede ilk ayın odağına odaklanmış olacaksın: geniş çaplı bir kelime bilgisi kazanma işlemi.

2) Birinci maddenin ışığında sana şunu tavsiye ediyorum, öğretmenin bir kelimeyi tekrar ettiğinde kesinlikle sen de peşinden tekrarlama. Bunu yaparsan öğretmenin muhtemelen telaffuzunu düzeltecek ve sen kelimeyi tekrar söyleyeceksin, bu bu şekilde devam edecek, senin sinir katsayın yükselecek, endişeleneceksin ve ana hedefinden uzak kalacaksın. Aynı şekilde öğretmenin seni konuşmaya teşvik ederse ona şu anda dinleme ve anlama konularıyla ilgilendiğini hatırlat.

3) Öğretmenin konusuna gelince, “anlama-temelli öğrenci-merkezli dil öğrenim” metodu takip ettiğini aklından çıkarma. Öğrenci merkezli metot öğretmeninin “kaynak kişi” olduğu anlamına gelir, dil öğretmeni değil. İdare sende. Dersleri kendin planla ve idare et.

4) İlk ders için iki temel çalışma öneriyorum. İlki Total Physical Response (TPR) şeklinde adlandırılıyor, diğeri ise Total Physical Response with Objects. Resim kitabı diğer bir aktivite olabilir.

5) Total Physical Response’ta arkadaşın/öğretmenin sana “ayağa kalk”, “otur” gibi temel bazı komutlar verir ve sen bunları yerine getirirsin (ilk söylediğinde kendisi uygulayarak sana gösterir). Bir dereceye kadar kaçınılmaz da olsa söylenenlerin (İngilizce) karşılığı konusunda endişelenme. Bir şey söylüyor ve ayağa kalkıyorsa, bu kelimeyi duyduğunda ayağa kalk – “ayağa kalkma”yı İngilizce düşünmen gerekli yada faydalı değil.
Bu şekilde nasıl çalışacağını öğrendikten sonra yeni kelimelerle karşılaşmak zor olmayacaktır. Yalnız, bunu derslerin ortasında yapmamak gerek. Arkadaşınla yeni kelimelerin listesini kimin hazırlayacağına karar vermelisiniz ancak bunu senin yapman daha kolay olacaktır. İlk şu kelimeleri kullanabilirsin. Elbetteki bunları değiştirmekte serbestsin: ayağa kalk, otur, yürü, dur, sağa dön, sola dön, etrafında dön, elini kaldır, ayağını kaldır, ayağını indir, buraya gel, oraya git, geri doğru yürü, ellerini çırp, başına dokun, gözüne dokun, burnuna dokun, ağzına dokun, öksür, gülümse, gül ve ağla.

6) Total Physical Response with Objects çalışmalarının ilk gününde, bir dolma kalem, bir kitap, bir parça kağıt, bir çanta, kaset, bir dergi ve bir gazete vb. getirmeni ve masa etrafında sandalyelere oturmanızı tavsiye ediyorum. bu isimlerle şu eylemleri öğrenebilirsin: işaret etmek, dokunmak, koymak, almak, vermek, atmak/fırlatmak, çevirmek vs., bu şekilde ayrıca “........... nerede?” sorusuna cevap vermeyi de öğrenmelisin. Son olarak “Kalemi ......-e/a koy.” İfadesine cevap vermeyi öğren böylece üzerinde, içinde, altında, sağında, solunda, arkasında, önünde, yanında, uzağında vs. gibi konum belirten ifadeleri öğrenmiş olacaksın.

7) Önemli olan öğretmenini yeterince tekrar ve hatırlatma yapması konusunda teşvik etmendir. Sana öncelikle iki kelime vermeli ve sen öğrenene kadar tekrar etmeli, sonra bir üçüncüyü eklemeli ve bu üçüncüyü yine tekrar etmeli ve bu şekilde devam etmeli. Onbeş yada onaltı kelimeye ulaşmadan öğretmen geri dönüp eski kelimelerin tekrarını yapmamalı. Daha önce söylediğim gibi idare senin elinde olmalı, derslerin ilerşeyiş hızını vs. kendine göre ayarlamalısın.

8) En önemli tavsiyelerimden bir diğeri ise dersleri kasete kaydetmendir. Bu şeklide dersleri daha sonra tekrar dinleyebilirsin. Komutları tekrar uygulayabilir yada zihninde canlandırabilirsin. Öğretmeninle görüşmeleriniz sınırlı olduğu için kaydeytme yöntemi faydalı olacaktır. Buna ilaveten dersin sonunda öğretmenizden o gün öğrendiğiniz kelimeleri yazmasını isteyebilirsin.

9) Günlük derslerinizi kısa bir ara vererek iki bölümde yapmanızı tavsiye ederim. İlk bölümde TPR, ikinci bölümde TPRO çalışması yapabilirsiniz. bu iki çalışmayı farklı mekanlarda yapmak, kelimeleri anlamlarıyla eşleştirmekte beyne yardımcı olacağı için faydalı olabilir (Mesela, bu kelimeyi mutfakta işittiğimi hatırlıyorum, o zaman şunlardan biri olmalı.... gibi).

10) Arkadaşınla İngilizce konuştuğunuz süreyi sıkı takip etmen de gerekli. Başlangıçta konuşmalarınız İngilizce olmak zorunda lakin derslerin büyük bir kısmını İngilizce konuşarak geçirmek istemeyeceğini tahmin ediyorum. Vaktini ve paranı nasıl değerlendireceğine kendin karar verebilirsin ancak sıkıcı günler neticesinde bir gün ancak dile gerçek anlamda hakim olabilirsin.

11) Son olarak, bunu bildiğini biliyorum, ama hocanı yalnızca dilbilimsel bir kaynak olmadığını unutma. Dili öğenmek suretiyle dahil olmaya çalıştığın cemiyetin bir parçası ve bireyi, zihninde bu topluam ait, asla sahip olamayacağın denli kültürel bilgi mevcut. Seni kendi bakış açısına taşımasına izin ver, kendi insanlarının nasıl hareket ettiği, neyi nasıl yaptığı ve nasıl düşündüğünü sana göstermesine müsaade et ve bir Amerikalı olarak sana anlaşılmaz gelen şeyler yaptığında bunu anlamaya çalış, arkadaş ol ve hepsinden önemlisi her zaman öğrenici ol. Bunları yaparsan bu yeni kültürün bir parçası olmakta olduğunu daha ziyade hissedeceksin ve bu sayede dil öğrenimin başkalarının hayal bile edemeyeceği seviyede ilerleyecek ve aynı zamanda bir dost edinmiş olacaksın.