interlude

...

Güzel bahçeli bir ilkokulun penceresinden
dünyaya,
hayretihasret ve biraz da
bayat bayram şekeri kederiyle bakan,
aklı canbaz,yanağı al,
sesi çilek aroması
bir çocuk oturuyor
gözlerinde...

interlude

ANI 1;
Konuya yıllardır vakıf olanlar için tatlı dilli eşsiz bir dost, konuya
(...)
Haşim benim en sevdiğim şairlerden biri. Onu çok severdim. Üniversiteye
kayıt olmaya giderken köprüde beni gördü. Hocamla birlikte yürüyoruz. Hocam
da benim paketlerimi taşıyor. "Vay vay" dedi bana Haşim. Ben o zamanlar ufak
tefek bir kızım. "Nereye?" "Okula kayıt olacağım." dedim. "Yaa demek o kadar
büyüdün sen." dedi. Hakikaten Haşim'i çok severim çok. Hüzün verir bana. Biz
sınıfta iki gruba ayrılmıştık arkadaşlarla. Bir kısmımız Haşim'ci bir
kısmımız Yahya Kemal'ci. Ben Haşim grubundanım. Ama Yahya Kemal'i de taktir
ederim. Süleymaniye Camisi inkar edilmez ki; Yahya Kemal'i inkar edelim!
Değil mi?.
Yahya Kemal Park Otel'de içki içiyor. Ama kimin yanında iciyor? Atatürk’ün!
Atatürk ondan daha içkici. Çok naziktir Yahya Kemal. Ama bana çok kızgındır.
Bir şiir yüzünden. Onun bir şiirini almışım ben okumuşum, herkes öğrenmiş
daha neşredilmeden. "Halil Vedat’ın karısının yaptıklarına bak." demiş.
Fakat sonra bizim eve geldi. Çok esprili, konuşkan. Kocam talebesi onun.
Sonra bizi bir gün Ankara Palas'a davet etti. Yan masada da birtakım adamlar
oturuyor. Yahya Kemal konuşkan, yüksek sesle konuşur. Bana, "Şu arkadaki bey
var ya" dedi "benim bütün sevdiğim kadınları elimden aldı. Hem de nasıl aldı
biliyor musun, benim yazdığım şiirlerle aldı. Şiirleri ben yazdım o
faydalandı bu şiirlerden. Ben onlara bir şiirimi daha okuyamadım. Ben
yazıyorum, kadınları o elde ediyor!" Ben de arkadaki beye, "Dönün de bir
yüzünüzü göreyim." dedim. Döndü. "Eee siz de fena değilmişsiniz." dedim!
Atatürk’ü birçok kez gördüm. Çapkın bir adamdı ama çapkınlığa ihtiyacı yoktu
ki. Güzel adamdı. Zarif ve güzel. Ender bulunacak insanlardandı. O zaman ben
kız lisesinde hocayım. Afet Hanım da bizde hoca. Afet Hanım Atatürk’ün kızı.
Fevkalade iyi bir kız, hiç şımarmamış; başkası olsa neler yapar; o kadar
saygılı, iyi terbiyeli bir kadındı. Aynı lisedeyiz, o tarih hocası. O tarih
dersinden çıkardı ardından ben girerdim. Atatürk’ten korkuyorduk.
Çekiniyorduk daha doğrusu. Aslında Atatürk çekinecek bir şey yapmıyordu ama
biz korkuyorduk.
Afet Hanım bir gün köşke gidecek, mebus adayı kadınlar gelecekmiş
Anadolu'dan. "N'olur beni yalnız bırakmayın siz de gelin." dedi. Hep
birlikte gittik. Yukarıda da Balkan Antlaşması yapılıyor. Atatürk, "Siz
onlar gidene kadar biraz sıkıntı çekeceksiniz ama onlar gittikten sonra
ferahlarsınız. Şimdi şarkı falan söylenmez, sonra onlar gidince eğleniriz."
dedi.
Kadın mebuslar var ya onları gösterip "Çocuklar laf aramızda, gördünüz değil
mi gelenleri. Hiçbiri yolladığı fotoğraflara benzemiyor. En güzel
fotoğraflarını çektirmişler." dedi.
Balkan Antlaşması yapıldı bitti, Atatürk yanımıza geldi. Aramızda bir iffet
Hanım var. Büyükannesi Sultan Hamid'in karısıydı. İffet korkuyor. Dedesinin
aynısı kocaman bir burnu var. "Atatürk şimdi benim burnuma musallat olacak"
diye. Ne yapacağını şaşırdı kız. Ve dediği çıktı. Atatürk bir ara "Senin
burnun Fatih'in burnuna benziyor. Ben Fatih'i çok beğenirim." deyiverdi!
Bakın Abdülhamit demiyor. Fatih'in torunu Abdülhamit, burunlar ayni. Ne
incelik! "Fatih" diyor ve "Ben Fatih'i severim." diyor.
Halide Edip'le kocası Adnan Adıvar o sıralarda Türkiye’yi beğenmeyip
gittiler ya. Atatürk şöyle bir durdu, "Gitmişler." dedi. "Bizi beğenmediler,
gittiler. Ama cephenin gerisinde durmasını bilirdi Adnan. N'apalım
gitsinler. Madem begenmiyorlar bizi! insan begenmedigi yerde neden dursun.
Güle güle gitsinler." dedi.
Zaman geçti biz artık köşkten ayrılmak istiyoruz. Ancak öyle, biz gidiyoruz
denip gidilmezmiş. izin almak gerekirmiş. Bana "Git içeride Atatürk’ten
gitmek için izin al." dediler. Girdim içeri, Atatürk bilardo oynuyor.
"Müsaade ederseniz, yarın derslerimiz var, aksam çalışacağız, o yüzden gitmek
için müsaade istiyoruz." dedim. "Öyle mi?" dedi. "Gitmeyin hep beraber
burada çalışırız." Bırakmadı bizi , kocaman bir karatahta getirdiler ve
köşkte çalıştık o akşam Atatürk’le beraber.
Tevfik Fikret'i Atatürk çok severdi. Ben de severdim. Daha okuma yazma
bilmezken Fikret'i biliyordum. Bizim evde herkes kitap okurdu. Annem,
büyükannem, herkes. Çok kalabalık bir aileydik. 30 kişi yaşardık evde. Onlar
okur ben dinlerdim. Dinlerken çok hoşuma giderdi Fikret. O zamanki zevkimle
Fikret'i ve Haşim'i sevdim. Sonra da ikisini sevmeye devam ettim. O zaman
okumayı bilmiyorum. Sobanın önünde oturmuşum yanan küller üzerime dökülmüş.
Ablalarım kitap okumaya dalmış. Ben vefat edeceğim, kimse farkında değil.
Neyse fark ettiler beni sonunda. Kurtardılar yanmaktan! Fakat Haşim çok
hüzün verirdi bana.
Muhip Diranas'i da severim son dönem şairlerden. Sonra Necip Fazıl'ı
severim. Orhan Veli'yi, Oktay Rıfat'i... O nesli severim. Cemal Süreya'nın
şiirinden çok kendisini severim. Çok tatlı bir insandı. Muhip iyi bir
şairdir bana göre. Necib'i severim gerçekten iyi bir şairdir. Divan
şairlerinde de Nafi'yi sevdim. Şeyh Galip ayrı. Onun tarzı başka.
Hayranım çok yoktu, çok ahbabım vardı. Evet herkesin kapısına anıttan çiçek
çalıp koymazlar ama... Beni seviyorlardı işte... Zafer anıtından hepsi çiçek
çalıp getiriyordu. Bugün Yenişehir’de büyük bir sinema var ya, orası o zaman
evdi, ben de orada oturuyorum. Karşısında da, askerlerin olduğu yerde
kocaman bir anıt var. Anıta koyulmuş çelenkleri birileri almışlar benim
kapımın önüne yığmışlar. Anıta konmuş iki bacaklı çelenkler benim kapımda!
Düşünün. Suç sahibi ben oluyorum.
Hayduda benzeyen hikayeci. Kimdi o bulun bakalım. Hani hayduda benziyor.
Yaşar Kemal! Çok zarif adam aslında. Tahliye olmuş Adana'dan Ankara'ya
gelmiş. Abidin Dino'yu arıyor. Ona "Bulsan bulsan Nahit Hanım'da bulursun
Abidin'i." demişler. Annem onu daha önce hiç görmemiş. Bir gün kapı
çalınıyor annem kapıyı açıyor. Onu görünce korkuyor. İçeri geldi bana dedi
ki "Kapıda hayduda benzeyen biri var. Hem de Abidin'i soruyor!"
Orhan Veli kocamın öğrencisiydi. Orhan’ı çok severdi Vedat. Orhan, Oktay hep
Vedat’ın öğrencisidir. Orhan’ın kimsede olmayan bir tarafı vardır. Fevkalade
terbiyelidir. Nazik ve terbiyeli. Laubalililiği hiç yoktu. Bir gün hasta
oldum, yatıyorum. Gelmiş Orhan bana soruyor "Nahit Hanım bir şey istiyor
musunuz?" "Mutfaktan bir şey aşır da getir." dedim. Annem perhizci, hiçbir
şey yedirmiyor bana, Orhan gerçekten de mutfaktan bir şeyler aşırdı getirdi.
Orhan Veli'nin ağaçtan benim evimi gözetlediğini söyleyen kimse o eşeğin
tekidir. Çünkü Orhan Veli bize gizli gelmiyor ki! Günde on kez geliyor,
gidiyor. Bir gizlilik olur anlarım... Orhan neden cambazlık yapsın benim
için ince dallara tutunup. Bunu söyleyenlere "Siz deli misiniz?" dedim.
Orhan'a zaten kapım açık. Sofrada görüyorlar, otururken görüyorlar. Babası
geliyor, kız kardeşi, erkek kardeşi hepsi geliyor. Üstelik Vedat hocası
Orhan’ın.
Sereserpe şiirini Orhan benim için mi yazmış? Bilemem. Sanmam. Benim için
şiir mi yazmış. Sormadım ki hiç. Orhan’ın bana yazdığı şiir olduğunu
sanmıyorum. Her sair şiir yazar, bir sebep uydurur. inanma. Onun dediği
gibi: "inanma kuşlar yalan söyler!"
Bana yazdığı şiir var mı? Belki var. Belki yok. O bana aşık falan değildi.
Bir sürü sevgilisi vardı. Ben hepsini tanırdım. Benimle arkadaşlığı var, ben
sadece sevgilisi değilim onun. Geliyor şiirlerini okuyor... Bizim evde
herkes severdi onu. Çünkü Orhan gibi terbiyeli çocuk yoktu. Oturması,
kalkması, yemek yemesi... Zarifti ama neydi? Fakirdi. Orhan’ın babası Veli
Bey, sarayın orkestra şefi. Protokolü başka yani. Orhan babasının
terbiyesini almış. Onun için her gören Orhan’ı severdi.
Türk edebiyatında sevdiğim romancı Halit Ziya'dır; sonra Yakup Kadri. Halit
Ziya'yı yapı olarak tercih ederim. Onun gibi anlatıcı yoktur bana göre.
Romanda kişilik var onu seversiniz değil mi? Şiir sevmek daha zor.
Rakıyı severim. Küçükken dişim ağrıyordu annem rakıyla çalkalardı; biraz da
yutuyordum herhalde. Diş ağrısı da geçiyordu bu arada. Sonra her zaman
evimizde içki vardı. Annem de içiyordu. İçmeyen yoktu ki. Annem, büyükbabam.
Hem de hepsi sek içerdi. Bende sek içerim. Bulaşık rengi yapmam. Kendi
renginde.
Cuma günleri dostlarım yıllardır benim evime gelirler. Necmettin Hoca'ya
inat yapıyorum! Cuma günü yapıyorum ki kızacaksa tam kızsın diye...
Yıllardır bu böyle... Hâlâ kendiliğinden devam ediyor. Üstelik benim kocam
içki sevmezdi. Önüne küçücük bir kadeh alır. O kadar. Hâlâ pek yalnız
kalmıyorum. Benim evim hep kalabalıktır. Öyle alışmışım. Büyükbabamla
oturduğum zaman, yemek masamız bunun iki misliydi.
Arif Damar'la Vedat'tan ayrıldıktan sonra evlendim. Ondan sonra da başka
koca bulamadım! Hâlâ arkadaşımdır Arif. Görüşürüz. Hepsi benle ayrıldıktan
sonra benden ayrılmazlar. Vedat'la ayrıldım sözde. Her zaman gelirdi. Ailesi
de beni arardı. Biz Vedat'la ayrılınca kaynanam bana kızmadı ki! Vedat bir
kadın bulmuştu. Ona kızdı. Arif Damar da başka bir kadın buldu onun için
ayrıldım. Erkekler beni bırakıyorlar. Ben çok başına buyruğum galiba.
Aşk bence bir hastalıktır. Öyle aşklar var ki hırpalayıcı... Onları
sevmiyorum. Dövüşmeler falan... Öyle aşkın canı cehenneme. Aşk dediğin güzel
bir şey olacak; zarif bir şey olacak...
Can Yücel'in babası lisede benim felsefe hocamdı. Can Yücel bana göre orta
halli bir şair. Bir Yahya Kemal değildir. Ama kendisi dünyanın en tatlı
adamıdır. Küçüktü, masada yanımda oturuyordu. Acık kalplidir Can. "Babamın
mantinatosu var." dedi birden. Mantinato sevgili demek Rumca. Hasan Ali de
orada oturuyor. "Sus" dedim "ayıp". "A yalan mi söylüyorum ben." dedi bana.
Bacağımda bir ben var. Bacağımdaki bene şiir yazmış. Kocam Vedat sakayla
karışık "Sen utanmıyor musun? Nahit Hanım’ın bacağımdaki bene şiir yazılır
mı hiç." dedi ona.
Che Guevera'dan çok daha yakışıklıydı Atatürk. Bakışı ve yapısı güzel.
Elleri güzel. Atatürk’ü severim. Kennedy de güzeldi. İsmail Cem orta halli.
Bir de İngiltere kralı Edward güzel adamdı. Ama Türkiye’nin en güzel devlet
adamı Atatürk’tü. Sairlerden Hamit yakışıklıydı. Nazım Hikmet biraz
hantaldır. Hamit prens gibidir. Çok yakışıklıdır. Yahya Kemal güzel değil.
Gençler arasında Muhip güzeldir. Oktay güzeldir. Melih Cevdet orta halli.
Orhan Veli çirkindi. En nazikleriydi ama.
Sabahattin Ali bana da aşıktı. Ama zararlı bir çapkınlık değildi onun ki.
Edebiyat aleminde Oktay biraz çapkındı. Edebiyat aleminde bana aşık olanlar
mı? Henuz yaratılmadı! Sabahattin Ali dedim ama onunkine aşk denir mi? O çok
başka bir şey. Öyle aşıklar var ki onlara ben aşık demiyorum; yüz
vermezseniz sonra kin duyuyorlar...
Kıskanç bir adam değildi Vedat. Makul bir insandı. Dedikodu olsun istemezdi.
Hatta Vedat’ın arkadaşlarından biri eve gelip onun evde olmadığını görünce
kapıdan donup gidiyorsa o adamı terbiyesiz bulurdu. "Sen evde hizmetçi
değilsin Nahit." diyordu. "Hadlerini bildir. Ben olmasam da sen bir
hanımefendisin. Nezaketen beş dakika oturup sonra gitmeleri lazım." derdi.
Vedat hakikaten medeni bir adamdı.
Necip Fazil'ın şiirini severim. Kendini de severim. Bir gün Vedat'la beni
yemeğe davet etti evine; çok iddialıdır çok aristokrat bir insandır.
Yemekler hazırlamış. Biz de gittik. Kapıdan girdim. O dikkatli ben de
dikkatliyim. Sırası geldi. "Necip Fazıl Bey" dedim "Siz misafirleri terlikle
mi karşılarsınız!" Bu hemen değiştirip pabuçlarını giydi. Biliyor musunuz
boyun bağını bağlayamazdı. Önce bize uğrar, Vedat onun boyunbağını bağlardı.
Bir de yemin etmiş. Köpeklere ekmek verecekmiş günahtan kurtulmak için.
Allah onu affetsin diye. Annem de son derece müspet bir kadındı. "Oğlum sen
deli misin? Günahsa günah. Köpeğe ekmek doğramakla günahtan kurtulmaz
insan." dedi. Annem çok aklı selim sahibi bir kadındı. "Siz hâlâ mezar
taşlarından medet bekliyorsunuz. Mezar taşlarından medet beklenmez."dedi
Necib'e .
Ataç huysuzdu ama ben yine de onu çok severdim. Ataç'la kocam Vedat kavga
etmişler. Dargınlar, Vedat onun hakkında yazı yazmış. Ben Ataç'la
tanıştığımda onlar birbirlerine dargındılar. Bir edebiyat kongresinde
tanıştık. Vedat yoktu o gün bir başka toplantıdaydı. Sabahattin Ali bana
Ataç'i tanıştırdı. Ataç çok korkak adamdı; Vedat da kavgacı değil, hayatta
onun kimseyle kavga ettiğini görmedim. Biz Ataçla tanıştık ve canciğer
olduk. Ataç bezik oynuyor. Güzel de oynuyor. İlle beni alıyor karsısına. Ben
onun gibi değilim. Bu, bana kızıyor. Öfkeleniyor. "Hatırınız için
oynuyorum." diyorum. "Yoksa ben kumarbaz değilim." Bizim evde Ataç'la bezik
oynuyoruz böyle. Ataç'ın gözü kapıda, Vedat gelirse diye! Sanki kocamı değil
de aşığımı bekliyorum. Suçluymuşum gibi...
Eski günleri hiç özlemiyorum. Çünkü her günün kendine göre güzelliği var.
Mesela yağmuru cok severim. Yağmurlu havaları çok severim. Eskiden çıkar
dolaşırdım. Şimdi çıkamıyorum gözümden dolayı. Yoksa yağmuru severim.
İstanbul’u da çok severim Her tarafı güzel. Boğaziçi’ni severim... Çok
değişti. Kalabalık oldu... Ahali daha terbiyesiz oldu...
Diğer kadınlar beni kıskanırdı. Edebiyat alemiyle ilgili bir şey olunca hep
beni arıyorlar, bana kitap yolluyorlar diye. Bundan dolayı diğer kadınlar
bana garez oluyorlar. Ama ben evimi açmışım onlara, siz kapınızı
açmıyorsunuz. Evime geliyorlar, birlikte yemek yiyoruz. Bir suru adam
tanıyorum. Siz de kapınızı açın buyur edin...
Güzel nerede ben nerede! Güzel olduğum için değil. Ben rahat halliyimdir.
Nazlı değilim. Bir yere gidilecekse gidelim derim. Gidelim mi, gitmeyelim
mi... Öyle naz yapmam hiç. Ben açık bir insanım. Gizli kapaklı değilim. En
kalabalık meyhaneye gidip oturuyorum. Biraz meydan okuyorum her halde. Bu
yüzden bana hayran oldukları söyleniyor. Sen duy da inanma!
Orhan Veli'nin son sevgilisi...
Orhan Veli'nin ölümünün ardından eşyaları arasında müsveddesi diş fırçasına
sarılı bir kağıtta bulunan tamamlanamamış son şiiri, belli ki Nahit Hanım
içindi:
Gelelim sonuncuya
Ona bağlandığım kadar
Hiçbirine bağlanamadım.
Sade kadın değil, insan,
Ne kibarlık budalası,
Ne malda mülkte gözü var.
Hur olsak der.
Eşit olsak der.
insanları sevmesini de bilir,
Yaşamayı sevdiği kadar.
Şairlerin ilham kaynağı
1909 yılında Girit'te doğan Nahit Hanım, yaşadığı yıllara göre keyifli
özgürlük rüzgarlarının estiği dedesinin köşkünde rahat bir genç kız olarak
büyümüş. Erenköy Kız Lisesi'ni bitirdikten sonra İstanbul Üniversitesi
Edebiyat Fakültesi’nde felsefe okumuş. Daha sonra da Ankara kız Lisesi,
Edirne Lisesi ve Haydarpaşa Erkek Lisesi'nde edebiyat öğretmenliği yaparak
hayatını devam ettirmiş. Ama edebiyatla kurduğu o güçlü bağ öğretmenlikten
çok ötelere gitmiş. Nahit Hanım, dönemin önde gelen edebiyatçılarının,
şairlerinin yakın dostu, ilham kaynağı ve vazgeçilmez aşkı olmuş.
İlk evliliğini Halil Vedat Fıratlı'yla yapmış. Ondan ayrıldıktan sonra bir
sure Arif Damar'la evli kalmış. Ama tüm hayati boyunca kocalarından başka
bir çok şairin de gönlünü çalmış. Cahit Sıtkı Tarancı, Ahmet Muhip Diranas,
Can Yücel, Ece Ayhan, Turgut Uyar, Sabahattin Ali , Cemal Süreyya ona aşık
olan edebiyatçılardan sadece bazıları. Ama tüm bunların dışında hayatındaki
en önemli insan Orhan Veli olmuş. O yüzden bugün hâlâ adı Orhan Veli'nin
sevgilisi olarak anılıyor. Onun da gözleri hâlâ Orhan Veli'den bahsederken
gencecik pırıldıyor...
Bir de evindeki o muhteşem edebiyat toplantıları hiç unutulmuyor. Hâlâ her
cuma akşamı yapılan, gelenekselleşmiş bu toplantılarda belki artık eski
renkli simalar yok ama dostları, öğrencileri, sohbetini dinlemek ve bu 92
yaşındaki aşk uçurtmasının yalnızlığın gölgesinde kalmasını engellemek için
evin salonunu kaplayan kocaman masanın etrafında toplanıyorlar. O da önünde
yıllardır illa ki sek olarak içtiği rakısı ve yüzünde eksilmeyen iyimser
gülüşüyle anlatıyor, anlatıyor, anlatıyor... Ta ki anılardan yorgun düşüp
uykusu gelinceye kadar. O zaman herkese iyi geceler dileyip odasına
çekiliyor. Dostları onun adına içmeye, söyleşmeye ve Nahit Nanım'ın evinin
yarım yüzyıldır hiç dinmeyen neşesini sürdürmeye devam ediyorlar...
Sabahattin Ali’nin aşkı...
Sabahattin Ali arkadaş kalmaya söz vermişti ama Nahit Hanım'ı ömrü boyunca
için için hep sevdi. Sonradan Ali Kocatepe'nin "Ben yine sana vurgunum"
adıyla bestelediği şiirini Nahit Hanım için yazmıştı:
Eskisi Gibi
Seneler sürer her günüm,
Yalnız gitmekten yorgunum;
Zannetme sana dargınım,
Ben gene sana vurgunum.
Başkalarına gülsem de,
Senden uzak kalsam da,
Sevmediğini bilsem de
Ben gene sana vurgunum.
Dağları asınca başım,
Geri kaldı her yoldaşım,
Gel sevgilim, gel kardaşım,
Ben gene sana vurgunum.
Gönlüm seninkine yârdi,
Ayni şeyleri duyardı;
Ayaklarımız uyardı...
Ben gene sana vurgunum.
itilmiş, tekmelenmişim,
Doğduğum günde yanmışım,
Yalnız sana güvenmişim;
Ben gene sana vurgunum.

MİNE SÖGÜT
ÖKÜZ DERGİSİ

ANI 2;

40'lar Türkiye için tek partili, Milli Şerefli yıllardır. Ve kocası Faruk Sayar, bir entelektüeldir, muhiti de. Ki, o yıllarda Türk solu a'dan z'ye Sovyet yanlısıdır. İrene Melikoff ise Sovyet durmanı bir aileden gelmektedir. Ne ki, umursamaz. Ayrıca politikadan hiç anlamamaktadır. "Bugün bile anlamam" diyor gülerek "benim anladığım ancak santimantal, seviyorum ve ya sevmiyorum. Mesela Gorbacov bana sevimli geldi. Ama Yeltsin sevimsiz geliyor, Rusya'da da sevilmiyor...".Neyse, biz yine 40'lara dönelim. O ara, daha sonradan Edirne dolaylarında öldürülecek olan Sabahattin Ali’yle de tanışmıştır İrene Melikoff. İrene Melikoff, gülerek o yılların İrene’si icin "genc idi, aptal i-di" diyor: "Evet, Sabahattin Ali'yle de tanıştım. Yaşar Kemal'le de, en mütevazilerden biriydi. Sabahattin Ali, bize basılmamış hikayelerini okurdu, o kadar güzel okurdu. Hatta, o zaman Ali kaçak idi. Bir evde misafir idik. 0 evde saklanıyordu Sabahatin Ali. İlkin genç yüzlü, fakat beyaz saçlı bir adam gördüm. Üstünde bir Arap cüppesi vardı. Cüppeyle geziyordu. Kimdir dedim, Toto dediler. To-to... Şaşırdım. Meğer, Sabahattin Ali’ymiş..."Tam sekiz yıl böyle gececek, hatta bir ara İzmir Amerikan Kız Koleji'nde öğretmenlik de yapacak, fakat bu kolay "Amerikan hayatı" onu kesinlikle tatmin etmeyecektir. Sekizinci yılın sonunda Fransa'ya tekrar dönecek, annesinin "çocuklarını bana bırak, sen üniversiteye git" demesiyle "aç kurtlar gibi derslere saldıracaktır. Kitap kokusunu, mürekkep kokusunu öyle bir özlemiştir ki!Bundan sonrası çorap söküğü gibi gelir. 1969'da Strasbourg Türk Etüdleri Enstitüsü'nun direktörlüğüne atanır, Turcica adlı dergiyi kurar, kongreler düzenler, kitaplar yayımlar. l969 Eylül’ünde Türkiye’ye bir kez daha gelir. İrene Melikoff icin bu bir "revolution" (devrim) dur. Ve böylece çeyrek asır süren yolculuğu başlar. Yolculuğunun istikameti Bektaşilik, Alevilik ve Kızılbaşlıktır. "IOOI gece sevgisi değildi, artık sevgim. Ben hakikati, gerçek Türkiye’yi sevdim. Benim ilk temasım Türk aydın kitlesiyleydi. Düşüncem de öyleydi. Akademik bir kazan içerisindeydim. Bir adam profesör veya değil, bir adam üniversiteyi bitirdi ve ya bitirmedi. BII önemli idi. Yüksek tahsili olmadığı zaman bu hiçbir $ey demekti. Düşüncelerim böyle yanlıştı. Ama ne zaman Bektaşiliği araştırmaya başladım, halkla temasım oldu. Alevi muhitiyle karsılaştım, mistik bir unsur buldum, büyük bir heyecan idi. Şimdi ben Anadolu'da kendimi evimde hissediyorum...

...

Güzel bahçeli bir ilkokulun penceresinden
dünyaya,
hayretihasret ve biraz da
bayat bayram şekeri kederiyle bakan,
aklı canbaz,yanağı al,
sesi çilek aroması
bir çocuk oturuyor
gözlerinde...

interlude

...

Güzel bahçeli bir ilkokulun penceresinden
dünyaya,
hayretihasret ve biraz da
bayat bayram şekeri kederiyle bakan,
aklı canbaz,yanağı al,
sesi çilek aroması
bir çocuk oturuyor
gözlerinde...

interlude

arkadaşlar 2. resim YENİ DÜNYA adlı kitabının kapağında ki resimler benzer
sabahatttin Alinin tüm eserleri bende neredeyse var
zülfü livanelinin LEYLİM LEY şarkısıda Sabahatin Aliye ait
herkesi bildiği;
((Hapishane Şarkısı V (Aldırma Gönül - Kerem Güney, Edip Akbayram))

Sabahattin Ali
( 1908 - 1948 )

...

Güzel bahçeli bir ilkokulun penceresinden
dünyaya,
hayretihasret ve biraz da
bayat bayram şekeri kederiyle bakan,
aklı canbaz,yanağı al,
sesi çilek aroması
bir çocuk oturuyor
gözlerinde...

sonsuus

Dostluklar kurulsun insanlar gülsün barış güvercini uçsun dünyada...