Şefik Hüsnü Deymer - Yerli Biyografiler- Zamansız Tartışma Platform

Olimbera · 25-04-08, 17:48 Çevrimdışı

(1887-1959) Türk tıp doktoru ve siyasetçiydi.

1912'de Paris Sorbonne Üniversitesi'nde tıp bitirdi ve sinir hastalıkları uzmanı oldu. Jön Türkler'in faaliyetlerini yakından takip etti. Balkan Savaşı ve Birinci Dünya Savaşı'nda Çanakkale Cephesinde tabip yüzbaşı olarak görev yaptı.

Mütareke döneminde Kurtuluş dergisinde yazıları yayınlandı. Kurucuları arasında yer aldığı Türkiye İşçi Çiftçi Sosyalist Fırkası'nın (TİÇSF) genel sekreterliğine seçildi (1919). Türkiye Amele Birliği yönetiminde etkili oldu. TKP'nin 10 Eylül 1920'de Bakü'de toplanan 1. Kongresinde gıyabında Merkez Komitesi üyeliğine ve Merkez İcra Komitesi 1. Sekreterliğine seçildi.

Gizli Türkiye Komünist Partisi'nin (TKP) yayın organı Aydınlık dergisini yayınlamaya başladı (Haziran 1921). Üçüncü Enternasyonal'in (Komintern) 1924 yılındaki bir toplantısında Kontrol Komisyonu üyeliğine getirildi. Komintern'in güçlü desteğiyle İstanbul Akaretler'de gizli olarak toplanan TKP'nin Üçüncü Kongresinde oy birliğiyle Genel Sekreter seçildi (1925).

Takrir-i Sükun Kanunu çerçevesinde TİÇSF kapatıldı ve yurtdışında bulunan Dr. Şefik Hüsnü gıyabında İstiklal Mahkemesi tarafından bir yıl hapse mahkum edildi. 1926 yılında Viyana'da parti konferansını düzenledi. Yurda döndü ve cezaevine girdi. Cezaevindeyken Komünist Enternasyonal'in İcra Komitesi'ne seçildi.

Mayıs 1929'da cezasını tamamladıktan sonra resmi pasaportla tekrar yurtdışına çıktı ve Almanya'ya gitti. Berlin'de Komintern'in Batı Avrupa bürosunu yönetti. 27 Şubat 1933'te Naziler tarafından düzenlendiği düşünülen Reichstag yangını provokasyonu sonrasında Georgi Dimitrov ve Almanya'da bulunan diğer Komintern üyeleriyle birlikte tutuklandı. Altı ay sonra tahliye oldu ve bir banka kasasında bulunan Komintern arşivini Nazilerden kaçırmayı başardı.

1939 yılında Türkiye'ye dönmesine izin verildi ve Birinci Dünya Savaşı'ndaki rütbesiyle tabip yüzbaşı olarak 1941-1943 yılları arasında yedek askerlik yaptı. 1945 yılında Cemiyetler Kanunu'ndaki değişiklik sayesinde yasal Türkiye Emekçi Köylü Sosyalist Partisi'ni (TEKSP) kurabildi (1946). Kısa sürede 13 ilde örgütlenen ve yalnız İstanbul'da 10.000 işçiyi saflarında toplamayı başaran parti hükümet çevrelerinde rahatsızlığa yol açtı. Kuruluşundan atlı ay sonra, parti, sendika ve sol yayınların yasaklanması sürecinde TEKSP de kapatıldı. Şefik Hüsnü'nün de içinde bulunduğu 43 parti yöneticisi tutuklandı.

1950 affıyla serbest kaldı ancak 1951'de gizli TKP yöneticisi olarak yeniden tutuklandı. 5 yıl 10 ay hüküm giydi. 65 yaşını bitirmiş olduğundan, cezası 4 yıl 2 ay ağır hapis, 1 yıl 4 ay 20 gün müddetle Manisa'da sürgün cezasına çevrildi. 1957'de tahliye edildi. 8 Nisan 1959'da Manisa'da sürgünde öldü.

25-04-08, 17:48 Çevrimdışı	#1
Yard. Doçent Olimbera Genel Mesajlar: 1.604 Teşekkür etti: 1.096 Teşekkür edildi: 1.190 RepForum Gücü: 25 Forum Puanı:7137	Şefik Hüsnü Deymer (1887-1959) Türk tıp doktoru ve siyasetçiydi. 1912'de Paris Sorbonne Üniversitesi'nde tıp bitirdi ve sinir hastalıkları uzmanı oldu. Jön Türkler'in faaliyetlerini yakından takip etti. Balkan Savaşı ve Birinci Dünya Savaşı'nda Çanakkale Cephesinde tabip yüzbaşı olarak görev yaptı. Mütareke döneminde Kurtuluş dergisinde yazıları yayınlandı. Kurucuları arasında yer aldığı Türkiye İşçi Çiftçi Sosyalist Fırkası'nın (TİÇSF) genel sekreterliğine seçildi (1919). Türkiye Amele Birliği yönetiminde etkili oldu. TKP'nin 10 Eylül 1920'de Bakü'de toplanan 1. Kongresinde gıyabında Merkez Komitesi üyeliğine ve Merkez İcra Komitesi 1. Sekreterliğine seçildi. Gizli Türkiye Komünist Partisi'nin (TKP) yayın organı Aydınlık dergisini yayınlamaya başladı (Haziran 1921). Üçüncü Enternasyonal'in (Komintern) 1924 yılındaki bir toplantısında Kontrol Komisyonu üyeliğine getirildi. Komintern'in güçlü desteğiyle İstanbul Akaretler'de gizli olarak toplanan TKP'nin Üçüncü Kongresinde oy birliğiyle Genel Sekreter seçildi (1925). Takrir-i Sükun Kanunu çerçevesinde TİÇSF kapatıldı ve yurtdışında bulunan Dr. Şefik Hüsnü gıyabında İstiklal Mahkemesi tarafından bir yıl hapse mahkum edildi. 1926 yılında Viyana'da parti konferansını düzenledi. Yurda döndü ve cezaevine girdi. Cezaevindeyken Komünist Enternasyonal'in İcra Komitesi'ne seçildi. Mayıs 1929'da cezasını tamamladıktan sonra resmi pasaportla tekrar yurtdışına çıktı ve Almanya'ya gitti. Berlin'de Komintern'in Batı Avrupa bürosunu yönetti. 27 Şubat 1933'te Naziler tarafından düzenlendiği düşünülen Reichstag yangını provokasyonu sonrasında Georgi Dimitrov ve Almanya'da bulunan diğer Komintern üyeleriyle birlikte tutuklandı. Altı ay sonra tahliye oldu ve bir banka kasasında bulunan Komintern arşivini Nazilerden kaçırmayı başardı. 1939 yılında Türkiye'ye dönmesine izin verildi ve Birinci Dünya Savaşı'ndaki rütbesiyle tabip yüzbaşı olarak 1941-1943 yılları arasında yedek askerlik yaptı. 1945 yılında Cemiyetler Kanunu'ndaki değişiklik sayesinde yasal Türkiye Emekçi Köylü Sosyalist Partisi'ni (TEKSP) kurabildi (1946). Kısa sürede 13 ilde örgütlenen ve yalnız İstanbul'da 10.000 işçiyi saflarında toplamayı başaran parti hükümet çevrelerinde rahatsızlığa yol açtı. Kuruluşundan atlı ay sonra, parti, sendika ve sol yayınların yasaklanması sürecinde TEKSP de kapatıldı. Şefik Hüsnü'nün de içinde bulunduğu 43 parti yöneticisi tutuklandı. 1950 affıyla serbest kaldı ancak 1951'de gizli TKP yöneticisi olarak yeniden tutuklandı. 5 yıl 10 ay hüküm giydi. 65 yaşını bitirmiş olduğundan, cezası 4 yıl 2 ay ağır hapis, 1 yıl 4 ay 20 gün müddetle Manisa'da sürgün cezasına çevrildi. 1957'de tahliye edildi. 8 Nisan 1959'da Manisa'da sürgünde öldü. kalbinde belirsiz bir yolun kuşkusu titrek sesinde umutların avuntusu bir mendil eski bir resim bulduğum tahta masasında bilmeden unuttuğu gözyasları doldurmus giderken boslugu

Konu Seçenekleri
Yazdırılabilir Sümü Göster Sayfayı E-Mail'le gönder